Mai Thị Như Ý
Mây ngũ sắc chắn ngang đỉnh núi,
Tuyết Amdo nghìn tuổi trắng ngần.
Địa linh kết tụ tinh thần,
Tông Khách Ba hiện thân cõi trần.
Trí Văn-thù bát ngát mười phương.
Định tuệ dung thông, đoạn tuyệt tà đường.
Mới ba tuổi, nghiêm trì giới hạnh,
Đạo sư Kadampa truyền trao giáo lý Mật thừa.
Tám tuổi thọ Sa-di giới pháp, Losang Drakpa danh tiếng vang xa.
Chân hành giả bước qua xứ Ü-Tsang,
Mười tám ngày, thuộc làu bộ luận.
Trí tuệ sâu, biện tài vô ngại, Khắp các trường tranh luận vang danh.
Tuổi mười chín, vang danh Học giả,
Bậc Thánh nhân cao cả oai hùng.
Hăm ba thọ Cụ túc viên mãn, Chân Tỳ-kheo làm rạng thiền môn.
Lamrim Chenmo, ngòi bút lưu truyền,
Đem chính pháp dựng xây bờ bến.
Hai bộ Đại Luận làm nền móng, Cứu vớt bao sinh chúng trầm luân.
Bồ-đề Đạo Thứ Đệ nghiêm cẩn, Mật Tông Đạo Thứ Đệ thâm huyền.
Thương Phật giáo đương thời suy thoái,
Thế kỷ mười ba, mười bốn u trầm.
Tăng nhân đắm hồng trần, quyền lực,
Lấy vợ con nối thịnh truyền thừa.
Xem nhẹ Hiển, Mật thừa chẳng thấu,
Dùng bùa chú, huyễn thuật cầu danh.
Biến giáo pháp Như Lai thanh tịnh,
Thành tín điều mê hoặc chúng sanh.
Nhìn cảnh ấy, lòng Ngài đau thắt.
Đại sư lập đại nguyện canh tân. "Giới luật là mạng nuôi Phật pháp!"
Lời vàng ngọc chấn động cõi trần.
Ngài đi khắp đạo tràng, tự viện, Giảng Luật tạng, khuyến tiến tăng già.
Ba thừa giới thủ hộ nghiêm mật,
Từ tại gia đến bậc xuất gia.
Thanh quy viện từ đây thiết lập, Kỷ cương này bồi đắp ngàn năm.
Ganden, Drepung cùng Sera,
Ba tòa đại tự rợp bóng từ vân.
Chùa Dzingchi, một ngày Ngài đến,
Tượng Di Lặc hư hoại, phong rêu.
Bậc Đạo sư lệ rơi chấn động, Phát đại tâm quyết chí trùng tu.
Lời Văn Thù phó chúc linh hiển, Gieo phước đức, khai kiến niềm tin.
Chùa Jokhang ngàn năm soi bóng,
Nơi Jowo Rinpoche ngự tòa.
Tượng Phật Thích Ca Đẳng Thân bát tuế,
Biểu tượng thiêng, vạn tuế sùng cầu.
Đại sư sửa Phật điện lộng lẫy, Mở hội vàng chuyển đại pháp luân.
Năm một ngàn bốn trăm lẻ chín (1409),
Hội Molam Chenmo chính thức khai màn.
Mười lăm ngày cầu nguyện, thuyết pháp,
Tiếng kinh vang thấu khắp tam thiên.
Điệu múa Cham xua tan chướng nghiệp,
Bánh bơ dâng tinh khiết chí thành.
Đèn bơ thắp sáng đêm huyền diệu,
Bức Thangka Di Lặc nghiêm trang.
Mông Cổ, Bhutan cùng kính ngưỡng,
Lễ hội văn hóa của muôn dân. Nguyện đạo sư muôn đời trường thọ,
Nguyện thế gian dứt bỏ đao binh.
Ôi vĩ đại! Bậc Đại Trí Giả!
Bậc Đại Thành Tựu Giả vô song!
Canh tân chính pháp, trừ mê muội,
Dẫn lối quần sanh thoát đọa đày.
Đọc trang sử lòng con chấn động,
Nhịp thơ này lộng gió phương xa.
Nguyện đi theo dấu chân đại sĩ, Giữ tâm trong trên vạn nẻo đường.
Đường tu học muôn trùng phương tiện,
Giữa mênh mông kinh điển Như Lai.
Đại sư vạch lối thiên thai,
Tam học làm gốc, miệt mài tiến sâu.
Giới định tuệ đi đầu soi lối,
Tam tạng kinh nghiên cứu tường minh.
Hiển thừa là quả nhân sinh, Làm nền, xây móng, giữ mình sạch trong.
Khi Hiển giáo đã thông suốt lý, Mới bước vào Mật ý thâm sâu. Hiển - Mật hai ngả một đầu, Viên dung vô ngại, dẫn cầu quả viên.
Ngài thấu suốt tâm truyền Trung Quán,
Phá màn sương chấp ngã bao năm
Tánh Không duyên khởi dung thông,
Như trăng đáy nước, hòa vào hư không.
Từng lời giảng như dòng cam lộ,
Tưới tâm hồn, tế độ quần sinh. Đập tan tà kiến u minh,
Dựng cờ chính pháp, quang minh rạng ngời.
Nơi thạch thất, tuyết rơi lạnh giá,
Ngài nhập vào đại định thâm sâu.
Bồ-tát mật hạnh từ đây,
Hào quang ngũ sắc nhiệm mầu tỏa hương.
Chân bước đi, vạn phương quy phục,
Tâm bất động giữa đục và trong.
Một đời cống hiến hết lòng, Đến ngày hóa độ tròn vòng nhân duyên.
Không gian trỗi nhạc trời vi diệu,
Tuyết ngưng rơi, vạn khiếu quy nguyên.
Nhục thân ngài, Ganden gìn giữ,
Vẫn uy nghiêm thách thức thời gian.
Trải sáu trăm năm dài dằng dặc,
Phái Cách Lỗ mạch pháp truyền lưu.
Chính pháp ấy như từ vô thủy, Vẫn sáng ngời, ngự trị nhân gian.
Trời Tây Tạng gió giông cuộn thổi,
Đài tranh biện vẫn mãi lưu danh.
Ngài không nhận niềm tin mù quáng,
Chẳng cam lòng khuất phục giáo điều.
Bằng luận lý tư duy khúc chiết, Ngài đập tan huyễn triết sai lầm.
Lợi dụng mật pháp âm thầm, Làm càn, làm bậy, sa hầm tối tăm.
Phản biện ấy nâng tầm chánh đạo,
Giúp hành giả tỉnh táo tiến tu. Đập tan màn tối sương mù,
Trả lại Mật Pháp nghìn thu sáng ngời.
Tư duy ấy ngàn đời rực cháy, Biến học viện thành tự viện uy nghiêm.
Tăng sinh tranh biện ngày đêm, Tay vỗ, chân bước, vang thềm tuệ tri.
Hỏi để hiểu, tư duy để ngộ,
Chớ mơ hồ nghe họ truyền tai. Dấu chân Sư để lại lâu dài,
Là bài học lớn tương lai rạng ngời.
Trang luận lớn uy nghiêm cốt tủy,
Dựng bản đồ vạn lý tu hành.
Bực Hạ căn, quy y Tam bảo,
Sợ luân hồi, quả báo ác nhân.
Bực Trung căn, triền miên quán khổ,
Thấu Tứ đề, tự độ thoát ly.
Diệt trừ kiết sử, tham si,
Chứng phần giải thoát, bước đi nhẹ nhàng.
Bực Thượng căn, tâm vàng mở rộng,
Thương chúng sinh chìm đọng sông mê.
Phát Bồ-đề nguyện đi về,
Lục ba-la-mật, đề huề độ tha.
Ngài kết hợp nhịp nhàng Chỉ Quán,
Định thâm sâu, Tuệ quán tánh Không.
Lamrim soi sáng cõi lòng,
Hành trì kiên định, thong dong bước đều.
Từ phàm phu tiến lên Phật quả, Từng bậc thang vô giá chẳng rời.
Ngọn đèn Đạo Thứ sáng ngời, Lamrim Chenmo muôn đời tụng ca!
Ngài xóa bỏ con đường gia tộc, Chấm dứt trò "cha độc truyền con".
Màu mũ vàng sắc trong như ngọc,
Biểu tượng cho y học, Luật nghiêm.
Hệ thống giáo dục hoàn chỉnh thiết lập,
Mười lăm năm bồi đắp kinh luân.
Năm bộ đại luận chuyên cần, Học xong Hiển giáo mới dần tiến tu.
Mật viện mở lối sương mù,
Kỷ luật sắt cho người học Mật. Không cho phép dối lừa, huyễn thuật,
Mật pháp là báu vật cứu đời.
Ba đại tự ngời ngời chóp núi, Ganden, Drepung, Sera uy nghiêm.
Hàng vạn tăng chúng tu đêm ngày,
Biến vùng đất tuyết thành đài sen thanh.