Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Kính bạch chư vị Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni, các bậc giáo thọ, trưởng lão cùng tất cả chư Phật tử Việt Nam xa gần trên toàn thế giới, chúng con xin dâng tấc lòng thành, ai cầu chư tôn đức, chư đạo hữu rủ lòng từ bi tùy hỷ, hỗ trợ, cổ vũ công tác phiên dịch, san định, ấn tống Đại Tạng Kinh do trưởng lão thượng Tịnh hạ Hạnh đề xướng.
Như ai nấy đều biết: Đại Tạng Kinh Phật Giáo quả thật là một công trình vĩ đại tập thành tâm huyết của bao nhiêu thế hệ Tổ Sư, cổ đức Ấn Độ, Trung Hoa, Nhật Bản và Cao Ly. Đó chính là một toàn tập bao gồm tất cả những thánh thư Phật Giáo theo hệ thống Nam Truyền và Bắc Truyền, là một bảo tạng vô giá, là nguồn pháp nhũ vô biên trưởng dưỡng huệ mạng của tứ chúng Phật tử. Nhìn ra thế giới, tất cả các nước theo Phật giáo đều đã có Đại Tạng Kinh, ngay cả một nước rất nhỏ bé như Cộng Hòa Tự Trị Buriat thuộc Cộng Hòa Liên Bang Nga, hay một quốc gia kém phát triển như Mông Cổ đều có Đại Tạng Kinh hoàn chỉnh, chỉ mỗi Việt Nam ta chưa hề bao giờ có một Đại Tạng Kinh bằng tiếng mẹ đẻ. Do đó, những ai muốn thâm nhập giáo lý đức Phật, muốn tìm hiểu đến tận nguồn cội giáo nghĩa của pháp môn mình đang tu tập đều phải tìm học trong Hán Tạng. Tuy nhiên, càng ngày càng ít người biết tiếng Hán hơn. E rằng mai sau khi thế hệ các bậc tôn túc thông hiểu sâu xa tiếng Hán, thâm hiểu nội điển đã viên tịch hết thì những pháp bảo vô giá trong Đại Tạng Kinh Hán Tạng sẽ đành để dành riêng cho người Hán, người Nhật, người Đại Hàn lãnh hội, còn người Việt chúng ta tuyệt chẳng có phần!
Trên thực tế, không ít người đọc, hiểu, nói được tiếng Hán hiện đại, nhưng vẫn không thể lãnh hội được những kinh văn bằng tiếng Hán cổ, ngay cả những người Tàu chính gốc nhưng thiếu căn bản về Phật pháp cũng gặp phải trở ngại này. Tại Đài Loan, mỗi chữ trong những bản kinh nhật tụng như kinh Di Đà, phẩm Phổ Môn, phẩm Phổ Hiền Hạnh Nguyện vẫn phải có phù hiệu phiên âm đính kèm bên cạnh; và để giúp cho tứ chúng lãnh hội được ý chỉ kinh văn cổ, không ít vị giảng sư phải viết những tác phẩm thuộc thể loại Bạch Thoại Giải Thích (chẳng hạn như trong tác phẩm Phật Thuyết A Di Đà Kinh Bạch Thoại Giảng Giải của Nam Đình Hòa Thượng: mỗi đoạn chánh kinh đều phải có một đoạn văn bạch thoại kèm theo để “diễn nôm” ý nghĩa về mặt văn tự ngõ hầu những ai ít hiểu cổ văn cũng hiểu được ý nghĩa đoạn kinh đó). Có lần vì không hiểu một đoạn kinh văn trong Quán Kinh Sớ của ngài Thiện Đạo, chúng con đã đem đoạn văn ấy hỏi một người bạn Đài Loan làm cùng sở, sau một hồi đăm chiêu suy nghĩ, cô cũng lắc đầu chịu thua và khuyên nên đem vào chùa Tàu hỏi thì tốt hơn trong khi cô này đã tốt nghiệp đại học tại Đài Loan trước khi đến Mỹ! Đọc bài viết đăng trên nguyệt báo Lắng Nghe của trường Gia Giáo chùa Viên Giác, chúng con thấy ngay cả những vị học giả Hán - Nôm vẫn mắc phải những sai lầm ấu trĩ, khó thể chấp nhận khi viết về Phật giáo chỉ vì thiếu căn bản về Phật học và tư tưởng Phật giáo.
Trước tình hình ấy, chúng con thiển nghĩ: Nếu chúng ta không có bộ Đại Tạng Kinh bằng tiếng Việt, việc học Phật của tứ chúng trong một tương lai không xa sẽ gặp rất nhiều khó khăn và trở ngại, thậm chí, vận mệnh của Phật giáo Việt Nam sẽ không biết đi về đâu! Kinh điển Phật giáo quá mênh mông, quá sâu rộng, ngay cả những vị được coi là Bồ Tát thị hiện như các vị Ấn Quang, Thái Hư cũng chỉ thể duyệt hết được Đại Tạng đôi ba lần trong cuộc đời mình. Ắt hẳn, có những Phật tử sẽ nảy sinh nghi tình: Kinh Phật nhiều như thế, nghĩa lý mỗi kinh uyên nguyên như thế thì cần gì phải đọc rộng kinh điển. Suốt đời mình chỉ cần tham học, chuyên tu một vài bản kinh phổ biến là đủ! Chúng con nghĩ rằng: “Thánh giáo như chiên đàn, miếng nào cũng thơm, miếng nào cũng viên mãn. Vì căn cơ của chúng sinh sai biệt vô tận nên các pháp môn cũng vô tận”. Có được Đại Tạng Kinh bằng tiếng Việt, tứ chúng nhất là những vị đảm nhậm vai trò sứ giả Như Lai sẽ được trang bị bằng những kiến thức chắc thật, hiểu thấu đúng đắn lời dạy của Phật, của Tổ, sẽ tiếp độ chúng tại gia tốt hơn, sẽ có nhiều cơ hội để tùy nghi chọn lấy một pháp môn thích hợp cho mỗi căn cơ. Các vị tục gia đệ tử cũng nhân đó được mở rộng kiến văn, tránh khỏi cảnh “tu mù, luyện đui”, chạy theo những tà thuyết hoặc sa đà vào những giáo thuyết thiên chấp của những giáo phái ngoại đạo núp bóng Phật giáo. Muốn thâm nhập, chuyên tu một pháp môn hay một bản kinh thì không thể không học rộng hiểu nhiều để có thể lãnh hội tột cùng bản kinh mình coi trọng nhất!
Thêm nữa, chúng con nhận thấy khi xưa chư cổ đức giảng kinh, thuyết pháp thường dẫn rộng các kinh, sách để dùng kinh này soi rọi kinh kia, dùng ý tác phẩm này hỗ trợ ý nghĩa trước tác khác. Trong thời Mạt Pháp này, chúng con thiện căn kém cỏi, lại hay nẩy lòng ngờ, dễ đâu gặp được lương sư, thiện tri thức đoạn quyết nghi tình, phá tan tà kiến cho. Dưới sự khai đạo của Đại Tạng Kinh bằng tiếng Việt, ắt hẳn những mối nghi tình không nên có ấy dẫu chưa thể đoạn sạch thì cũng sẽ mỏng nhẹ phần nào.
Nhìn vào lịch sử dịch kinh, chúng con cảm thấy Đại Tạng Kinh là kết tinh vĩ đại của những tấm lòng Bồ Tát một dạ hoằng dương đạo mầu không tiếc thân mạng. Những tấm gương như ngài Bát Lạt Mật Đế mổ bắp tay nhét kinh Lăng Nghiêm vào để lén mang đến Trung Hoa vì quốc vương nước ngài cấm cản, ngài Huyền Trang, ngài Nghĩa Tịnh lênh đênh hải giác thiên nhai, vượt bao hiểm nạn, gian nguy mang Phạn bản về Trung Hoa rồi tận lực dịch thuật cho đến hơi thở cuối cùng. Các vị cổ đức Ấn Độ đã vượt bao quan ải gập ghềnh, sóng gió bão bùng để đến Trung Hoa miệt mài dịch thuật. Chư Tổ Trung Hoa, Cao Ly, Nhật Bản đã nghiền ngẫm, thiên châm vạn chước, quên ăn bỏ ngủ, chẳng nệ thân mòn sức cạn để viết ra những bản chú giải lời lời trân ngọc, chữ chữ hoàng kim tạo thành gia bảo tư lương cho thế hệ mai sau. Nhiều khi đã dịch được rồi, nhưng các Tổ còn phải trải trăm cay ngàn đắng mới lưu truyền được các bản dịch ấy. Đã thế, khi Phật giáo Trung Hoa ba lần bị đàn áp, chư Tổ đã coi thường sống chết, ẩn giấu kinh điển, khắc kinh lên đá chôn giấu trong các hang động xa xôi để thế hệ mai sau tiếp tục được ân triêm pháp nhũ. Bao thế hệ đã hy sinh để bảo tồn di sản ấy! Từ các bản kinh riêng lẻ cho đến khi được tập thành, Đại Tạng Kinh là công sức của bao thế hệ san nhuận, hiệu đính, giảo chính, khảo duyệt khiến cho kinh văn không những chính xác mà còn là những tác phẩm văn chương, nghệ thuật tuyệt tác.
Càng hâm mộ Đại Tạng Kinh bao nhiêu, chúng con càng buồn tủi cho dân tộc mình. Chiến tranh, quốc nạn, tai trời ách đất khiến cho bao nhiêu dự định phiên dịch Đại Tạng Kinh sang tiếng Việt của bao thế hệ tôn túc Việt Nam chưa thành tựu nổi. Những tưởng trong kiếp sống thừa này, chúng con sẽ chẳng bao giờ được thấy Đại Tạng Kinh bằng tiếng Việt hình thành, được có dịp tham khảo Đại Tạng bằng tiếng mẹ đẻ, nhưng may mắn sao, suốt hai mươi năm qua, Hòa Thượng thượng Tịnh hạ Hạnh cũng như ban phiên dịch do ngài kêu gọi và thành lập đã âm thầm phiên dịch gần hết phần trọng yếu nhất của Đại Tạng Kinh Bắc Truyền bao gồm 55 quyển đầu. Thêm nữa, với sự hiệu đính, khảo duyệt, chú thích của những vị cao tăng thạc đức tinh thông Phật pháp như Hòa Thượng Quảng Độ, Hòa Thượng Đỗng Minh, Hòa Thượng Minh Cảnh, Thượng Tọa Tuệ Sỹ, Thượng Tọa Trí Siêu v.v... quá trình dịch kinh của Hòa Thượng đã gần đạt đến mức độ quy mô như thời các ngài La Thập, Huyền Trang. Thật chẳng biết dùng lời lẽ nào để tán dương, tùy hỷ công cuộc hoằng pháp vĩ đại này cũng như tấm lòng truyền đăng tục diệm, thiệu long Phật chủng của Hòa Thượng cùng tất cả ban phiên dịch. Đau đớn thay, mãi cho đến nay, những bản dịch đó vẫn còn đang trong dạng bản thảo vì chưa đủ điều kiện tài chánh để ấn hành! Chẳng lẽ, công sức tâm huyết của Trưởng Lão Tịnh Hạnh và những người đồng chí hướng thượng hoằng Phật đạo, hạ hóa chúng sanh với ngài lại sẽ bị lãng quên trong đống bụi thời gian hay sao?
Chúng con trộm nghĩ: Đã là Phật tử, ai nấy đều sốt sắng, thiết tha muốn cho pháp âm của đức Từ Tôn được tuyên lưu rộng rãi, ai cũng hoan hỷ muốn góp phần vun đắp lâu đài Phật giáo Việt Nam. Ấn hành Đại Tạng Kinh Việt Nam là một bước ngoặt trọng đại trong việc xây dựng, trang nghiêm tòa lâu đài ấy; nhưng có lẽ công trình hộ pháp, hoằng pháp lớn lao này còn chưa được nhiều người biết đến; hoặc giả, chúng ta còn chưa hình dung nổi công trình này đòi hỏi một kinh phí lớn lao đến mức nào nên cho đến nay, tứ chúng vẫn còn chưa phát tâm hỗ trợ mạnh mẽ!
Nhìn vào
thực tế, việc ấn tống
Đại Tạng Kinh qua các
thời đại ở Trung Hoa,
Nhật Bản,
Mông Cổ,
Tây Tạng,
Cao Miên, Lào, Thái, Miến… đều do triều đình
bảo trợ hoặc do
toàn thể tứ chúng phát Bồ Đề tâm hỗ trợ bằng mọi
phương tiện từ
tịnh tài đến công sức.
Hòa Thượng Tịnh Hạnh từng bảo: “Ấn tống kinh có
thể không cần đến
quốc gia hỗ trợ, nhưng không thể thiếu sự hỗ trợ của tứ chúng”.
Mới đây,
vào khoảng năm 1995-2000, khi chùa
Hải Ấn của Nam Hàn lập
dự án thực hiện phiên bản điện tử Cao Ly
Đại Tạng Kinh, mặc dù chùa
Hải Ấn được xếp vào quốc tự, tông Chogye (
Tào Khê) rất mạnh, có rất nhiều
tự viện chi nhánh khắp
Đại Hàn, họ vẫn phải nhờ đến sự
bảo trợ của các
đại công ty như Huyndai, Sam Sung... mới
hoàn thành nổi. Hoặc
công trình đưa Đại Chánh Tân Tu
Đại Tạng Kinh lên mạng internet và
thực hiện CD
Đại Tạng Kinh của Trung Hoa Điện Tử
Phật Điện Hiệp Hội (CBETA) cũng phải cần đến sự hỗ trợ của chính quyền
Đài Loan, các viện
đại học quốc lập và tổ chức
Ấn Thuận Cơ Kim Hội.
So ra, tầm vóc của hai
công trình này xét trong một
chừng mực nào đó, nhỏ hơn
công trình phiên dịch Đại Tạng Kinh của
Việt Nam ta rất nhiều vì họ không phải dịch thuật,
chứng nghĩa,
hiệu đính,
biên tập, chú thích như các
Hòa Thượng,
Thượng Tọa, giáo sư của
chúng ta đang phải làm. Họ chỉ cần đánh máy văn bản, kiểm giảo, trình bày mỹ thuật,
thiết lập các kho dữ liệu (database) để giúp cho việc
truy tầm (query) các
bản kinh theo thứ tự
tác giả,
đề mục một cách dễ dàng hơn. Do đó, muốn cho công tác
ấn loát Đại Tạng Kinh không bị
mai một, Ban
Phiên Dịch Đại Tạng Kinh Việt Nam rất cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ của
tứ chúng Việt Nam khắp năm châu.
Để
hình dung tầm vóc vĩ đại của
sự nghiệp phiên dịch Đại Tạng Kinh này, xin hãy nhớ là Đại Chánh Tân Tu
Đại Tạng Kinh bằng tiếng Hán gồm 100 tập. Tính bình quân, mỗi tập không kể phần
mục lục là 946 trang, mỗi trang được chia thành 3 khung nhỏ, mỗi khung gồm 29 cột, mỗi cột gồm 17 chữ. Như vậy, tính
đổ đồng, mỗi trang Đại Chánh Tạng là 3 x 29 x 17 chữ = 1.479 chữ. Nếu trừ đi những chỗ chừa trống để ghi tựa đề kinh, số thứ tự kinh thì một tập
Đại Tạng Kinh gồm 946 trang x 1.479 chữ 1.399.000 chữ Hán (bỏ phần lẻ
không tính).
Dĩ nhiên khi dịch ra tiếng Việt,
bản kinh văn sẽ phải dài hơn nữa vì tiếng Hán quá
hàm súc. Bộ Đại
Bát Nhã 600 quyển do ngài
Huyền Trang dịch chiếm hết 3 tập của
Đại Tạng Kinh, bản dịch tiếng Việt của
Hòa Thượng Trí Nghiêm khi ấn tống phải chia thành 24 tập. Mỗi tập trung bình gồm 769 trang (đó là số trang in chánh kinh của tập mỏng nhất, đã loại ra những trang đầu, trang mục lục…), mỗi trang 24 dòng, mỗi dòng trung bình 11 chữ. Như vậy,
Hòa Thượng đã phải viết tất cả 24 x 769 x 24 x 11 = 4.872.384 chữ Việt
trong suốt mười năm âm thầm
miệt mài dịch thuật trên đỉnh núi Trại Thủy, Nha Trang. Bản
dịch kinh Đại
Bát Nhã của
Hòa Thượng chưa có phần khảo đính và chú thích mà đã dài như thế, huống hồ là bản dịch
Đại Tạng của
Hòa Thượng Tịnh Hạnh và
chư tôn túc sẽ dài đến thế nào!
Sau khi
phiên dịch, công tác quan trọng nhất là
hiệu đính, kiểm giảo, nhuận sắc và chú thích. Muốn cho việc này được
viên mãn,
thuận lợi, chư vị trong ban
dịch kinh cần phải có một tòa nhà lớn để chư vị dịch sư,
bút thọ,
chứng nghĩa có thể trực tiếp
trao đổi, bàn bạc về những điểm dị biệt trong các văn bản cũng như có đầy đủ những
phương tiện hiện đại để mức độ tinh xác của bản dịch được
đảm bảo đến tột bậc. Vì lẽ đó, việc
xây dựng một viện
dịch kinh là điều tối
cần thiết. Thử tưởng tượng,
nếu không có viện
dịch kinh,
chư tôn túc mỗi người một chỗ, kẻ Nam người Bắc, với
phương tiện viễn thông còn
hạn chế,
sơ khai ở
quê nhà, việc
chứng nghĩa, nhuận sắc
kinh điển qua thư từ, điện thư sẽ khó lòng
tránh khỏi những sai sót! Kinh phí
dự trù khá lớn, nhưng với sự góp công, góp của của bao
Phật tử trên khắp
thế giới,
chắc chắn việc
xây dựng viện
dịch kinh sẽ
hoàn thành.
Nhìn vào danh sách các vị
tôn túc trong ban
dịch kinh,
chúng ta không khỏi
lo lắng. Những vị
cao tăng,
học giả thạc đức,
quảng văn ấy người trẻ nhất tuổi đã 60, không biết
vô thường sẽ xảy đến lúc nào. Một mai khi
thế hệ tinh thông Hán văn và thâm hiểu
nội điển ấy mất đi, những
Tăng chúng hậu duệ nói riêng và những người
Phật tử như
chúng ta biết nhờ vào đâu để
lãnh hội được những
huyền nghĩa của Phật, của Tổ? Thêm nữa, nếu việc
phiên dịch Đại Tạng Kinh được
hoàn thành viên mãn,
chúng ta sẽ có được những bản dịch tinh xác, không sợ
kinh điển tôn quý của đức
Từ Phụ bị sai sót vì
lỗi lầm dịch thuật hay
ấn loát. Bản
Đại Tạng Kinh đó sẽ là một
bản tiêu chuẩn để mỗi khi ấn tống, trùng ấn một
bản kinh nào đó,
chúng ta luôn có một bản chuẩn để
so sánh, kiểm giảo,
giảm thiểu tối đa những sai sót không nên có.
Nếu
tứ chúng, nhất là hàng
Phật tử tại gia phát tâm mạnh mẽ trong công cuộc ấn tống,
chúng ta sẽ có được những bản in
công phu,
chính xác trên giấy tốt, giữ được cả trăm năm.
Thiết nghĩ, để hỗ trợ công cuộc ấn tống
Đại Tạng Kinh này, ngoài việc
tùy phần tùy lực đóng góp
tịnh tài của mỗi
cá nhân,
chúng ta hãy nên
tích cực vận động sao cho mỗi chùa có được một bộ
Đại Tạng Kinh. Theo
ước tính của
Hòa Thượng Tịnh Hạnh, một bộ
Đại Tạng Kinh Việt Nam trị giá 5.500 dollars. Số tiền này không nhỏ so với túi
tiền của một
cá nhân, nhưng với khả năng của cả một
đạo tràng hay
toàn thể tín chúng của một
tự viện thì số tiền ấy không đến nỗi
vượt quá tầm tay. Khi thỉnh một bộ
Đại Tạng cho ngôi chùa
Việt Nam nơi địa phương
chúng ta, không những
chúng ta đã góp phần hỗ trợ việc ấn tống
Đại Tạng Kinh, mà còn đã góp phần
gìn giữ pháp bảo, góp phần
thiệu long Phật chủng ngay tại ngôi chùa yêu mến của mỗi người
Phật tử.
Hỗ trợ công cuộc
phiên dịch ấn tống
Đại Tạng Kinh này không những chỉ để
bồi dưỡng pháp thân huệ mạng cho hàng ngũ
Tăng Ni mà cũng chính là để
bồi dưỡng pháp thân huệ mạng của
chúng ta.
Chắc chắn, những người học Phật
sơ cơ như
chúng ta không thể đọc hết
Đại Tạng Kinh, nhưng nếu các vị
Tăng Ni nhờ vào
Đại Tạng được học hiểu
giáo pháp đến nơi đến chốn, họ sẽ hướng dẫn
chúng ta rất
hiệu quả trên
con đường học đạo và
tu tập. Thêm nữa, ngoài phần
kinh điển được dịch từ Hán Tạng,
Đại Tạng Kinh Việt Nam còn
bao gồm những
kinh điển theo
hệ thống Nam Truyền, Tạng Mật cũng như các trước tác của chư Tổ
Việt Nam. Như vậy, không những
chúng ta chỉ được
thụ hưởng pháp nhũ từ Hán Tạng mà còn được ân triêm
cam lộ từ đủ mọi
truyền thống Phật giáo trên
thế giới.
Không những chỉ
bồi dưỡng pháp thân huệ mạng không thôi, góp phần ấn tống
Đại Tạng Kinh còn là một việc
công đức vô lượng. Trong kinh Phật thường dạy trong các
pháp bố thí,
Pháp Thí công đức vĩ đại nhất. Vĩ đại vì
pháp thí giúp cho
chúng sanh thoát khỏi luân hồi,
chứng nhập giác ngộ,
trở lại hóa độ chúng sanh khác. Do đó, việc ấn tống
Đại Tạng Kinh đây quả là một
pháp thí chẳng thể nghĩ bàn vì ấn tống
Đại Tạng kinh chính là ấn tống tất cả
giáo pháp, tâm huyết của chư Phật, chư Tổ! Kinh thường
xưng tán công đức biên chép một
bài kệ bốn câu đã là
vô lượng, nay
chúng ta đã có thể góp phần
ấn loát cả
một đời giáo pháp của chư Phật, chư Tổ, lẽ nào
công đức ấy lại chẳng nhiều bằng
vô lượng lần
công đức biên chép một
bài kệ bốn câu hay sao? Khi xưa,
cổ nhân đã từng chích máu chép kinh, chép một chữ cúi lạy một lễ; thêu kinh trên lụa, mỗi mũi kim là một tiếng
niệm Phật. Theo
kinh Đại Bát Niết Bàn,
đức Bổn Sư đã sẵn sàng moi tim, chẻ tủy dâng cho quỷ
La Sát để được nghe một
bài kệ bốn câu. Lũ
chúng ta trong đời ác
ngũ trược,
phiền não trùng trùng, lưới mê dày đặc gặp được dịp gieo trồng
ruộng phước, vun xới
hạt giống Bồ Đề này, lẽ nào cam tâm ngoảnh mặt làm ngơ để đến nỗi tâm huyết của chư
cổ đức, của các bậc
tôn túc trong thời
hiện đại đành như cơn gió thoảng hay sao?
Chính vì tầm quan trọng của
công trình vĩ đại này đối với sự
tồn tại và hưng thịnh của
Phật giáo nước nhà, ban
biên tập trang nhà
Di Đà Nguyện Hải chúng con khẩn thiết kêu gọi và ngưỡng mong tất cả
chư tôn đức,
tự viện, trang nhà
Phật giáo, các nguồn thông tin
đại chúng, và hết thảy chư
Phật tử Việt Nam trên toàn
thế giới hãy
dũng mãnh phát Bồ Đề Tâm, cùng nhau đồng tâm nhất chí, tận lực cổ vũ,
vận động cũng như đóng góp bằng mọi
phương tiện cho
công trình này, để trong một tương lai không xa tất cả
chúng ta sẽ cùng được hưởng
pháp lạc vô biên từ bộ Đại Tạng Kinh bằng tiếng mẹ đẻ. Chúng con cũng xin
thành tâm khấn nguyện chư Phật, chư
Bồ Tát, cùng chư vị
long thần hộ pháp từ bi gia hộ cho
công trình phiên dịch này được
hoàn thành mỹ mãn.
Nam Mô A Di Đà Phật tác
đại chứng minh.
Ban
biên tập trang nhà
Di Đà Nguyện Hải kính bạch
Nguồn: Website
Di Đà Nguyện Hải - http://www.niemphat.net/