Thủ-lăng-nghiêm tam-muội được coi là vua của các tam-muội. Tất cả thiền định giải thoát tam-muội, thần thông như ý, vô ngại trí huệ đều gồm ở trong Thủ Lăng Nghiêm Tam-muội. Các pháp môn như là tam-muội, thiền định, biện tài, giải thoát, đà-ra-ni, thần thông, minh giải thoát thảy đều gồm trong Thủ Lăng Nghiêm Tam-muội. Bồ-tát hành Thủ Lăng Nghiêm Tam-muội thì tất cả tam-muội đều theo. Ví như sông ngòi khe suối, các dòng nước đều chảy về biển cả. Ví như Chuyển luân thánh vương có viên đại dũng tướng, bốn đội binh đều dưới quyền chỉ huy của viên tướng ấy. Tất cả các pháp trợ bồ-đề đều theo Thủ-lăng-nghiêm tam-muội, thế nên tam-muội này gọi là Thủ Lăng Nghiêm.
Vì sao chúng ta phải tu hành Thủ Lăng Nghiêm Tam-muội. Vì muốn dứt năm trược ác, đó là:
- Tham dục che đậy: Chẳng biết tại sao ? Người nam muốn tìm người nữ, người nữ muốn tìm người nam, đi tìm khắp nơi, tìm chẳng đặng thì sinh phiền não. Ðây tức là tham dục đang tác quái, khiến cho bạn sinh phiền não.
- Sân hận che đậy: Vì tham dục chẳng đắc được, thì sinh ra phiền não sân hận. Sân là hình dáng lộ trên mặt, hận là tâm hận ẩn trong tâm. Hai thứ hiện trượng này, khiến cho người cảm tình hành động, thậm chí không có lý trí thì phát sinh chuyện điên đảo, cho đến giết người phóng lửa, chẳng có gì mà không làm.
- Ngủ che đậy: Vì có sân hận bực tức, thì đi ngủ để giải cơn sầu. Nhưng càng ngủ thì càng hồ đồ, tâm cũng hôn mê, thân cũng nặng nề, thì che lấp tâm tánh.
- Trạo hối che đậy: Sau khi ngủ mê thì trạo hối, chẳng biết đâu là đúng, đâu là không đúng, bèn mê hoặc.
- Nghi pháp che đậy: Trạo hối rồi thì gì cũng chẳng tin, đối với tất cả pháp đều sinh ra tâm hoài nghi, do dự chẳng quyết định mà che lấp tâm tánh. Vì chẳng mãn túc mà sinh ra năm thứ che đậy, che đến nỗi trời đất u ám, chẳng biết đông tây nam bắc. Hoặc lấy tài sắc danh thực thùy làm năm thứ che đậy, tham tài thì che lấp trí huệ, tham sắc, tham danh, tham ăn, tham ngủ, đều che lấp trí huệ.
Chúng ta muốn lià năm cáo tâm trược ác thì bắt đầu từ đâu. Hãy phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề đi! Vì phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề hay phát Bồ Đề Tâm, mà khiến chúng ta được giải thoát sự trói buộc. Bồ đề dịch là giác đạo. Chúng ta người tu đạo, nhất định phải phát tâm giác đạo, tức cũng là tâm bồ đề. Tâm bồ đề là gì? Nói đơn giản tức là trên cầu Phật đạo, dưới độ chúng sinh. “Phát tâm bồ đề lớn, Thì thành tựu quả lớn.”
Hỏi: Bồ Tát ban đầu phát tâm bồ đề, đắc được bao nhiêu công đức?
Đáp: Nếu như có người, đem tất cả nhạc cụ, cúng dường cho hết thảy chúng sinh trong mười phương mười A tăng kỳ thế giới, trải qua trăm kiếp. Sau đó dạy khiến cho họ tu mười điều lành. Cúng dường như vậy, trải qua ngàn kiếp, sau đó dạy họ trụ ở tứ thiền. Trải qua trăm ngàn kiếp, dạy họ trụ ở bốn tâm vô lượng. Trải qua ức kiếp, dạy họ trụ ở bốn định vô sắc. Trải qua trăm ức kiếp, dạy họ trụ ở quả Tu đà hoàn. Trải qua ngàn ức kiếp, dạy họ trụ ở quả Tư đà hàm. Trải qua trăm ngàn ức kiếp, dạy họ trụ ở quả A na hàm. Trải qua Na do tha ức kiếp, dạy họ trụ ở quả A la hán. Trải qua trăm ngàn Na do tha ức kiếp, dạy họ trụ ở quả Bích Chi Phật. Công đức của người đó, so với Bồ Tát ban đầu phát Bồ Đề Tâm, chẳng bằng một phần trăm, một phần ngàn, một phần trăm ngàn, cho đến chẳng bằng một phần ưu ba ni sa đà.
Tạo sao: Vì những việc thiện đó là để gieo giống cho tương lai pháp tâm vô thượng bồ đề. Vậy tại sao chúng ta phải đợi tới tương lai trong ngàn kiếp sau mới phát tâm vô thượng bồ đề. Hãy mau quỳ xuống chấp tay ngưỡng đầu lên, mà nói: “Hôm nay con xin pháp tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.”
Cũng như đức Phật thuyết bộ kinh Thủ Lăng Tam Muội Kinh là mong quý vị đọc kinh để hiểu sự quan trọng của việc gieo hạt giống Bồ đề, để tương lai có thể pháp tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Vì sao?
- Vì muốn tiếp quý vị nối huệ mạng của Phật, khiến cho chủng tánh của Phật chẳng dứt. Nghĩa là khiến cho huệ mạng của Phật tiếp tục tồn tại vĩnh viễn, khiến cho đèn trí huệ của Phật chiếu sáng mãi mãi, chiếu soi tất cả thế giới, vì khiến cho hạt giống Phật vĩnh viễn trụ thế.
- Vì khiến cho Phật pháp đầy khắp hết thảy tất cả thế giới. Phật thấy tất cả chúng sinh ở thế giới Ta Bà và thế giới khác đều khổ nhiều vui ít, trầm mê chẳng ngộ, cho nên khiến cho chúng sinh quay lưng trần lao hợp với giác ngộ, mới có thể lìa khổ được vui, chấm dứt sinh tử.
- Vì độ thoát hết thảy chúng sinh trong tất cả thế giới, cho nên Phật mới phát tâm bồ đề.
- Vì hết tất cả thế giới thành trụ hoại không bốn tướng. Trái đất có thành trụ hoại không, con người có sinh già bệnh chết, vật có sinh trụ dị diệt, nhất định là có lý do.
- Vì biết hết tất cả chúng sinh trong tất cả thế giới, nhiễm như thế nào ? Ðược thanh tịnh như thế nào ? Nếu nhiễm pháp thế gian tức là nhiễm ô. Nếu xả bỏ pháp thế gian, bỏ mê về giác, trở về nguồn cội, tức là thanh tịnh.
- Vì biết hết tất cả thế giới tự tánh là thanh tịnh.
- Vì muốn biết sự ưa thích, sự phiền não, hết thảy tập khí ở trong tâm của tất cả chúng sinh.
- Vì muốn biết hết thảy chúng sinh, nguyên nhân gì, ở nơi này chết? Lại sinh ra ở nơi khác.
- Vì biết hết đủ thứ căn tánh của tất cả chúng sinh, dùng pháp môn phương tiện gì có thể giáo hóa chúng sinh.
- Vì biết hết tâm nghĩ, biểu hiện hành động ở trong tâm của tất cả chúng sinh. Vì chúng sinh mê hoặc quá sâu, chẳng biết trở về nguồn cội, cho nên Bồ Tát mới phát tâm bồ đề.
- Vì biết hết trí huệ ba đời của tất cả chúng sinh. Ba đời là đời quá khứ, đời hiện tại, đời vị lai. Cũng có thể nói hôm qua, ngày nay, ngày mai. Và cũng có thể nói năm qua, năm nay, năm tới. Tóm lại, bất cứ nói như thế nào cũng đều có thể thành lập ba đời. Do đó ‘’pháp vô định pháp,’’ pháp chẳng có nhất định, đừng chấp trước.
- Vì muốn biết cảnh giới của tất cả chư Phật, cảnh giới của chúng sinh, cảnh giới của tâm, đều là bình đẳng. Do đó: ‘’Tâm, Phật và chúng sinh, cả ba chẳng khác biệt.’’ Vì muốn quý vị gieo đủ thứ nhân duyên, mong quý vị phát tâm vô thượng bồ đề.
Vì muốn biết phần phiền não tham, phần phiền não sân, phần phiền não si, phiền não đẳng phần. Đoạn trừ tất cả gốc rễ phiền não. Người phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, chẳng phải Phật, cũng chẳng phải Bồ Tát mà là chúng ta người tu đạo. Vì Phật, Bồ Tát đã phát tâm bồ đề. Tức đã biết đủ thứ cảnh giới vừa nói ở trên, đủ thứ đạo lý. Quý vị phải dũng mãnh tinh tấn, đừng giải đãi, hoặc phóng dật, hay mau chắp tay và phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề.
Kinh Hoa Nghiêm ghi rằng: “Quý vị ban đầu phát tâm, mới hành đạo Bồ Tát, thì lập tức được tất cả chư Phật trong mười phương cùng tán thán khen ngợi: ‘’A ! Trên thế giới, lại có một người phát tâm bồ đề, tương lai nhất định sẽ thành Phật quả. Lành thay ! Lành thay ! Vị nam tử này rất có chí khí, phát tâm hành Bồ Tát đạo, đáng mừng, đáng mừng.’’
Dục kiến thập phương nhất thiết Phật
Dục thí vô tận công đức tạng
Dục diệt chúng sanh chư khổ não
Nghi ưng tốc phát Bồ-đề tâm.
Muốn thấy được mười phương ba đời tất cả chư Phật chăng? Vậy thì phải phát tâm bồ đề.
Muốn thành tựu tạng công đức vô cùng tận chăng? Vậy thì phải phát tâm bồ đề.
Muốn diệt trừ tất cả phiền não của chúng sinh chăng? Vậy thì phải phát tâm bồ đề.
Hãy nên mau phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, mới đạt được mục đích hy vọng là cứu kính Niết Bàn.