Sơ Lược Về Thiền Phái Dương Kỳ - Thư Viện Hoa Sen

THIỆN PHÚC

SƠ LƯỢC VỀ
THIỀN PHÁI DƯƠNG KỲ

(A SUMMARY OF THE YANG-CHI ZEN BRANCH)

SƠ LƯỢC VỀ THIỀN PHÁI DƯƠNG KỲ-VIET
SƠ LƯỢC VỀ THIỀN PHÁI DƯƠNG KỲ -ANH

No part of this work may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying and recording, or by any information storage or retrieval system without the prior written permission of the author, except for the inclusion of brief quotations. However, staff members of Vietnamese temples who want to reprint this work for the benefit of teaching of the Buddhadharma, please contact Ngoc Tran at (714) 778-2832.

Mục Lục

Lời Đầu Sách

Phần Một: Sơ Lược Về Đạo Phật & Thiền Phật Giáo

Chương Một: Đức Phật & Sự Khai Sinh Của Thiền

Chương Hai: Đại Cương Về Thiền Định

Chương Ba: Thiền Trong Thời Sơ Kỳ Phật Giáo

Phần Hai: Sơ Lược Về Thiền Tông Ấn Độ Từ Sơ Tổ Ma Ha Ca Diếp Đến Tổ Bồ Đề Đạt Ma

Chương Bốn: Thiền Tông Ấn Độ

Chương Năm: Tổng Quan Về Dòng Truyền Thừa & Hai Mươi Tám Tổ Trong Thiền Tông Ấn Độ

Phần Ba: Sơ Lược Về Thiền Tông Trung Hoa Từ Sơ Tổ Bồ Đề Đạt Ma Đến Lục Tổ Huệ Năng

Chương Sáu: Sơ Lược Về Thiền Tông Trung Hoa

Chương Bảy: Sáu Vị Tổ Đầu Tiên Của Thiền Tông Trung Hoa

Chương Tám: Dòng Thiền Nam Tông Thời Lục Tổ Huệ Năng

Phần Bốn: Thiền Phái Dương Kỳ Khởi Nguồn Từ Thiền Phái Hoài Nhượng & Thiền Tông Lâm Tế

Chương Chín: Tổng Quan Về Thiền Phái Hoài Nhượng & Khai Tổ Thiền Phái Nầy

Chương Mười: Tổng Quan Về Các Sơ Tổ Tiền Phong Của Thiền Phái Dương Kỳ

Chương Mười Một: Sơ Lược Về Các Sơ Tổ Tiền Phong Của Thiền Phái Dương Kỳ

Phần Năm: Thiền Phái Dương Kỳ Phát Triển Tại Trung Hoa

Chương Mười Hai: Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội: Khai Tổ Thiền Phái Dương Kỳ Tại Trung Hoa

Chương Mười Ba: Sơ Lược Về Thiền Phái Dương Kỳ & Thiền Pháp Của Thiền Phái Nầy

Chương Mười Bốn: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Hai Tại Trung Hoa

Chương Mười Lăm: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Ba Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Mười Sáu: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Tư Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Mười Bảy: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Năm Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Mười Tám: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Sáu Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Mười Chín: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Bảy Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Tám Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Mốt: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Chín Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Hai: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Mười Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Ba: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Mười Một Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Bốn: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Mười Hai Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Lăm: Thiền Phái Dương Kỳ Đời Thứ Mười Ba Tại Trung Hoa Tính Từ Thiền Sư Dương Kỳ Phương Hội

Chương Hai Mươi Sáu: Chư Thiền Đức Khác Trong Thiền Phái Dương Kỳ Tại Trung Hoa

Phần Sáu: Thiền Phái Lâm Tế-Dương Kỳ Phát Triển Tại Nhật Bản

Chương Hai Mươi Bảy: Thiền Sư Vô Môn Huệ Khai & Đệ Tử Giác Tâm Đã Giúp Đưa Thiền Phái Lâm Tế-Dương Kỳ Vào Nhật Bản

Chương Hai Mươi Tám: Thiền Sư Vô Chuẩn Sư Phạm & Một Số Đệ Tử Đã Giúp Đưa Thiền Phái Lâm Tế-Dương Kỳ Vào Nhật Bản

Chương Hai Mươi Chín: Thiền Sư Tùng Nguyên Sùng Nhạc & Một Số Đệ Tử Đã Giúp Đưa Thiền Phái Lâm Tế-Dương Kỳ Vào Nhật Bản

Chương Ba Mươi: Thiền Sư Hư Đường & Đệ Tử Thiệu Minh Đã Giúp Đưa Thiền Lâm Tế-Phái Dương Kỳ Vào Nhật Bản

Chương Ba Mươi Mốt: Dòng Thiền Dương Kỳ Nhật Bản & Vị Tổ Tâm Địa Giác Tâm

Chương Ba Mươi Hai: Thiền Sư Lan Khê Đạo Long Và Kiến Trường Tự Phái

Chương Ba Mươi Ba: Dòng Thiền Dương Kỳ Tông Lâm Tế Với Thiền Sư Viên Nhĩ Biện Viên & Đông Phước Tự Phái

Chương Ba Mươi Bốn: Dòng Thiền Dương Kỳ Tông Lâm Tế Với Thiền Sư Vô Học Tổ Nguyên & Viên Giác Tự Phái

Chương Ba Mươi Lăm: Dòng Thiền Dương Kỳ Tông Lâm Tế Với Thiền Sư Vô Quan Phổ Môn & Nam Thiền Tự Phái

Chương Ba Mươi Sáu: Thiền Sư Tông Phong Diệu Siêu Và Đại Đức Tự

Chương Ba Mươi Bảy: Thiền Sư Quan Sơn Huệ Huyền Và Diệu Tâm Tự Phái

Chương Ba Mươi Tám: Thiền Sư Từ Vân Diệu Ý Và Quốc Thái Tự

Chương Ba Mươi Chín: Thiền Sư Tịch Thất Nguyên Quang & Vĩnh Nguyên Tự Phái

Chương Bốn Mươi: Dòng Dương Kỳ & Thiền Phái Nhất Sơn

Phần Bảy: Phụ Lục

Phụ Lục A: Tóm Lược Về Những Dòng Thiền Tại Nhật Bản Buổi Sơ Thời

Phụ Lục B: Sơ Lược Về Mười Bốn Thiền Phái Trong Tông Lâm Tế Nhật Bản

Phụ Lục C: Chư Thiền Đức Khác Trong Thiền Phái Dương Kỳ Tại Nhật Bản

Tài Liệu Tham Khảo

Lời Đầu Sách

Thiền tông, Phật Tâm tông, hay Vô Môn tông, được Tổ Bồ Đề Đạt Ma, Tổ thứ 28 ở Ấn Độ, mang vào Trung Quốc. Thiền được coi như là một trường phái quan trọng của Phật giáo tại Trung Hoa. Đây là sự tái tạo độc đáo những tư tưởng trong kinh Phật trong lần kết tập kinh điển lần thứ tư. Ba lần kết tập trước đã sản sinh ra bộ luận A Tỳ Đạt Ma, giáo lý Đại Thừa, và giáo điển Mật tông. Thiền tông gần như đồng thời với giáo lý Mật tông, và cả hai có nhiều điểm rất tương đồng. Tổ Bồ Đề Đạt Ma đến Trung Hoa vào khoảng năm 470 và trở thành người sáng lập ra phái Mật Tông và Thiền Tông ở đây. Người ta nói ngài đã hành thiền trước một bức tường của Thiếu Lâm tự trong chín năm. Những đệ tử của Bồ Đề Đạt Ma hoạt động mạnh mẽ ở mọi nơi và đã hoàn toàn chiến thắng các tôn giáo bản địa để rồi cuối cùng Thiền tông được đánh giá rất cao ở Trung Quốc.

Trong Phật giáo, thiền làm công việc của một ngọn đuốc đem lại ánh sáng cho một cái tâm u tối. Nói chung, mỗi tông phái thiền cung cấp cho hành giả với loại ánh sáng của nó, nhưng đều giúp cho hành giả có ánh sáng để thấy được mọi thứ. Giả như chúng ta đang ở trong một căn phòng tối tăm với một ngọn đuốc trong tay. Nếu ngọn đuốc quá mờ, hay nếu ngọn đuốc bị gió lay, hay nếu tay chúng ta không nắm vững ngọn đuốc, chúng ta sẽ không thấy được cái gì rõ ràng cả. Tương tự như vậy, nếu chúng ta không thiền đúng cách, chúng ta sẽ không bao giờ có thể đạt được trí tuệ có thể xuyên thủng được sự tăm tối của vô minh để nhìn thấy bản chất thật sự của cuộc sống và cuối cùng đi đến chỗ đoạn tận được khổ đau và phiền não. Vì vậy, Phật tử chơn thuần nên luôn nhớ rằng thiền chỉ là một phương tiện, một trong những phương tiện hay nhất để đạt được trí huệ trong đạo Phật.

Sau Tổ Bồ Đề Đạt Ma, Thiền được chia làm 5 trường phái chính hay Ngũ Gia Thiền, chỉ cho giáo pháp riêng biệt được giảng dạy từ những truyền thống có liên hệ tới những vị Thiền sư đặc biệt. Ba trong số năm truyền thống này: Tào Động, Vân Môn, và Pháp Nhãn, đi xuống từ dòng truyền thừa được truy nguyên ngược về Thanh Nguyên Hành Tư và Thạch Đầu Hy Thiên. Hai truyền thống kia: Lâm Tế và Quy Ngưỡng, được tiếp nối từ Mã Tổ Đạo Nhất và Bách Trượng Hoài Hải. Tông Lâm Tế về sau này lại sản sanh ra hai nhánh Dương Kỳ và Hoàng Long. Khi mà hai phái sau này được thêm vào Ngũ Gia thì người ta gọi đó là Thất Tông. Tông Lâm Tế là một trong những trường phái Thiền nổi tiếng của Trung Quốc được Thiền sư Lâm Tế sáng lập. Lâm Tế là đại đệ tử của Hoàng Bá. Vào thời kỳ mà Phật giáo bị ngược đãi ở Trung Quốc khoảng từ năm 842 đến năm 845 thì thiền sư Lâm Tế sáng lập ra phái thiền Lâm Tế, mang tên ông. Trong những thế kỷ kế tiếp, tông Lâm Tế chẳng những nổi bậc về Thiền, mà còn là một tông phái thiết yếu cho Phật giáo Trung Hoa thời bấy giờ. Tông Lâm Tế mang đến cho Thiền tông một yếu tố mới: công án. Phái Thiền Lâm Tế nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự “Đốn Ngộ” và dùng những phương tiện bất bình thường như một tiếng hét, một cái tát, hay đánh mạnh vào thiền sinh cốt làm cho họ giựt mình tỉnh thức mà nhận ra chân tánh của mình.

Về sau này, Tông Lâm Tế lại sản sanh ra hai nhánh Dương Kỳ và Hoàng Long. Khi mà hai phái sau này được thêm vào Ngũ Gia thì người ta gọi đó là Thất Tông. Phái Thiền có nguồn gốc từ Thiền Sư Trung Quốc tên Dương Kỳ Phương Hội. Đây là nhánh quan trọng nhất trong hai nhánh thiền thoát thai từ thiền Lâm Tế sau khi Thiền sư Thạch Sương Sở Viện thị tịch. Trong truyền thống thiền Lâm Tế người ta gọi nó là Lâm Tế Dương Kỳ. Cũng như Thiền tông Lâm Tế, phái thiền Dương Kỳ cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự “Đốn Ngộ” và dùng những phương tiện bất bình thường như một tiếng hét, một cái tát, hay đánh mạnh vào thiền sinh cốt làm cho họ giựt mình tỉnh thức mà nhận ra chân tánh của mình. Phái Dương Kỳ có nhiều thiền sư quan trọng, trong đó có Vô Môn Tuệ Khai, người sưu tập bộ Vô Môn Quan. Sau nầy các môn đệ của Vô Môn, nhất là Kakushin, đã du nhập vào Nhật Bản dòng thiền Lâm Tế Dương Kỳ, hiện vẫn còn tồn tại. Vào cuối thời nhà Tống, khi Thiền tông bắt đầu suy thoái, dòng Lâm Tế Dương Kỳ trở thành nơi dung hợp cho tất cả các phái Thiền khác cũng đang suy yếu và biến mất. Dưới thời nhà Minh, Thiền hòa lẫn với Tịnh Độ nên mất đi tính chất riêng của nó, không còn tinh thần “tâm truyền tâm” nữa.

Quyển sách nhỏ có tựa đề “Sơ Lược Về Thiền Phái Dương Kỳ” không phải là một nghiên cứu thâm sâu về triết thuyết của Thiền Phái Dương Kỳ, mà nó chỉ tóm lược về Thiền Phái Dương Kỳ, chư Thiền Đức trong Thiền phái này và pháp tu đặc biệt của nó. Phật tử thuần thành nên luôn nhớ rằng mục đích cuối cùng của người tu Phật là giác ngộ và giải thoát, nghĩa thấy được cách nào để thoát ra khỏi vòng luân hồi sanh tử ngay trong kiếp này. Chính vì thế mà mặc dù hiện tại đã có quá nhiều sách viết về Phật giáo, tôi cũng mạo muội biên soạn bộ “Sơ Lược Về Thiền Phái Dương Kỳ” song ngữ Việt Anh nhằm giới thiệu một cách khái quát về thiền pháp của Thiền Phái Dương Kỳ. Dầu tại Trung Hoa Thiền phái này đã tàn lụn hoàn toàn vào cuối thế kỷ thứ XII, vì vào cuối thời nhà Tống, khi Thiền tông bắt đầu suy thoái, dòng Lâm Tế Dương Kỳ trở thành nơi dung hợp cho tất cả các phái Thiền khác cũng đang suy yếu và biến mất. Dưới thời nhà Minh, sau khi Thiền hòa lẫn với Tịnh Độ nên mất đi tính chất riêng của nó, không còn tinh thần “tâm truyền tâm” nữa. Tuy nhieân, thiền pháp của tông phái này vẫn còn vang vọng cho đến ngày nay, và vẫn luôn hữu ích trong tu tập cho thiền giả. Tại Nhật Bản, rất may mắn, Thiền Phái Dương Kỳ đã được Vô Môn Huệ Khai và một đệ của ông là Kakushin cho du nhập vào Nhật Bản dòng thiền Lâm Tế Dương Kỳ, hiện vẫn còn tồn tại. Những mong sự đóng góp nhoi nầy sẽ mang lại lợi lạc cho những ai mong cầu có được cuộc sống an bình, tỉnh thức và hạnh phúc.

Cẩn đề,

Thiện Phúc